{"id":7619,"date":"2024-09-14T15:48:06","date_gmt":"2024-09-14T12:48:06","guid":{"rendered":"https:\/\/kirsehirsondakika.com.tr\/?p=7619"},"modified":"2024-09-14T15:48:07","modified_gmt":"2024-09-14T12:48:07","slug":"dijital-lira-turkiyenin-ekonomik-gelecegini-sekillendirebilir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kirsehirsondakika.com.tr\/index.php\/2024\/09\/14\/dijital-lira-turkiyenin-ekonomik-gelecegini-sekillendirebilir\/","title":{"rendered":"Dijital lira T\u00fcrkiye’nin ekonomik gelece\u011fini \u015fekillendirebilir!"},"content":{"rendered":"

Dijital paran\u0131n T\u00fcrkiye iktisad\u0131 \u00fczerindeki potansiyel tesirlerin k\u0131ymetlendiren Bilgisayar M\u00fchendisli\u011fi K\u0131sm\u0131 Lideri Prof. Dr. Burhan Pekta\u015f, \u201cT\u00fcrkiye, dijital iktisat stratejisinin de\u011ferli bir bile\u015feni olabilecek dijital liran\u0131n tan\u0131t\u0131m\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmelidir.\u201d dedi.<\/strong><\/p>\n

Prof. Dr. Burhan Pekta\u015f:\u00a0<\/strong><\/p>\n

\u201cDijital para, T\u00fcrkiye’yi global dijital ekonomilerle daha yak\u0131ndan b\u00fct\u00fcnle\u015ftirerek hudut \u00f6tesi s\u00fcre\u00e7leri kolayla\u015ft\u0131rabilir.\u201d<\/strong><\/p>\n

\u00dcsk\u00fcdar \u00dcniversitesi M\u00fchendislik ve Tabiat Bilimleri Fak\u00fcltesi\u00a0(MDBF) Bilgisayar M\u00fchendisli\u011fi K\u0131sm\u0131 Lideri Prof. Dr. Burhan Pekta\u015f, dijital paraya ge\u00e7i\u015fin avantajlar\u0131n\u0131, dezavantajlar\u0131n\u0131 ve \u00fclke iktisad\u0131 \u00fczerindeki potansiyel tesirlerini k\u0131ymetlendirdi.<\/p>\n

Dijital paran\u0131n avantajlar\u0131 neler?<\/strong><\/p>\n

Dijital paran\u0131n s\u00fcratle hayat\u0131m\u0131za giren yeni bir uygulama oldu\u011funu belirten Prof. Dr. Burhan Pekta\u015f, i\u015fletmelerin dijital \u00f6deme sistemlerine ge\u00e7i\u015finde k\u0131ymetli art\u0131lar ve kimi riskler bulundu\u011funu vurgulad\u0131.<\/p>\n

Prof. Dr. Burhan Pekta\u015f, dijital paraya ge\u00e7menin avantajlar\u0131n\u0131 \u015f\u00f6yle s\u0131ralad\u0131:<\/p>\n

\u201cDijital para kolay, s\u00fcratli ve temass\u0131z s\u00fcre\u00e7lere imkan tan\u0131r ve kullan\u0131c\u0131 tecr\u00fcbesini geli\u015ftirir. Bas\u0131m, da\u011f\u0131t\u0131m ve elle\u00e7leme \u00fczere fizik\u00ee nakitle ba\u011flant\u0131l\u0131 maliyetleri azalt\u0131r. Ayr\u0131yeten dijital s\u00fcre\u00e7ler takip edilebilir, doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k, kara para aklama ve \u00f6b\u00fcr yasa d\u0131\u015f\u0131 faaliyetleri azalt\u0131r. Cep telefonlar\u0131 ve internet eri\u015fimi arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla banka hesab\u0131 olmayan yahut yetersiz banka hesab\u0131 olan bireylere finansal hizmetlere eri\u015fim sa\u011flar. S\u00fcre\u00e7leri h\u0131zland\u0131r\u0131r, \u00f6deme m\u00fcddetlerini azalt\u0131r ve genel ekonomik \u00fcretkenli\u011fi art\u0131rabilir.\u201d<\/p>\n

Ya\u015fl\u0131 n\u00fcfus yahut dijital ayg\u0131tlara eri\u015fimi olmayanlar ahenk sa\u011flamada zorlanabilir\u00a0<\/strong><\/p>\n

Dijital paraya ge\u00e7menin dezavantajlar\u0131 konusunda da bilgi veren Prof. Dr. Burhan Pekta\u015f, \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n

\u201cDijital para s\u00fcre\u00e7leri takip edilebilir, bu da bilgi kapal\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve nezaret konusunda tela\u015flara yol a\u00e7ar. Dijital c\u00fczdanlar\u0131 ve \u00f6deme sistemlerini gaye alan bilgisayar korsanl\u0131\u011f\u0131, dijital h\u0131rs\u0131zl\u0131k ve siber taarruz riskinin artmas\u0131na neden olur. T\u00fcm b\u00f6lgelerde mevcut yahut sa\u011flam olmayabilecek sa\u011flam bir dijital altyap\u0131 gerektirir. \u00dcstelik internet eri\u015fimindeki kesintiler, elektrik kesintileri yahut sistem ar\u0131zalar\u0131 s\u00fcre\u00e7leri durdurabilir. Ya\u015fl\u0131 n\u00fcfus yahut dijital ayg\u0131tlara eri\u015fimi olmayanlar ahenk sa\u011flamay\u0131 g\u00fc\u00e7 bulabilir.\u201d<\/p>\n

Dijital para kullan\u0131m\u0131n\u0131n etkileri\u2026<\/strong><\/p>\n

Dijital para kullan\u0131m\u0131n\u0131n tesirlerine de i\u015faret eden Prof. Dr. Burhan Pekta\u015f, \u201cE-ticaretin artmas\u0131 ve nakit s\u00fcrece maliyetlerinin azalmas\u0131yla i\u015fletmelerin \u00e7al\u0131\u015fma bi\u00e7imini yine \u015fekillendirebilir. Merkez bankalar\u0131 para arz\u0131 \u00fczerinde daha fazla denetime sahip olabilir ve bu da para siyasetinin uygulanmas\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131rabilir. Dijital c\u00fczdanlar ve finansal teknoloji tahlilleri \u00f6ne \u00e7\u0131kt\u0131k\u00e7a klasik bankac\u0131l\u0131k hizmetlerine olan ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n azalmas\u0131na yol a\u00e7abilir.\u201d bi\u00e7iminde konu\u015ftu.<\/p>\n

Dijital paran\u0131n g\u00fcvenlik riskleri nelerdir?<\/strong><\/p>\n

\u201cDijital paran\u0131n siber taarruzlar, data ihlalleri, sahtekarl\u0131k, teknik g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131klar\u0131 \u00fczere bir\u00e7ok farkl\u0131 istikametten g\u00fcvenlik riskleri bulunmaktad\u0131r.\u201d diyen Prof. Dr. Burhan Pekta\u015f, \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n

\u201cBunlar\u0131 \u015f\u00f6yle \u00f6zetleyebiliriz. Dijital \u00f6deme sistemleri ve c\u00fczdanlar, bilgisayar korsanl\u0131\u011f\u0131, kimlik av\u0131 ve makus gayeli yaz\u0131l\u0131m h\u00fccumlar\u0131na kar\u015f\u0131 savunmas\u0131zd\u0131r. \u015eahs\u00ee ve finansal bilgiler tehlikeye at\u0131labilir ve bu da kimlik h\u0131rs\u0131zl\u0131\u011f\u0131na ve finansal kay\u0131plara yol a\u00e7abilir. Yetkisiz s\u00fcre\u00e7 ve dijital para \u00fcnitelerinin sahtekarca kullan\u0131m\u0131 riskinin artmas\u0131na neden olur. Dijital platformlar\u0131n yaz\u0131l\u0131mlar\u0131ndaki kusurlar ve kusurlar mak\u00fbs niyetli bireyler taraf\u0131ndan istismar edilebilir. Bu durumlara kar\u015f\u0131 i\u015fletmelerin alabilece\u011fi birtak\u0131m tedbirler vard\u0131r. Bunlar\u0131 da k\u0131saca \u015f\u00f6yle s\u0131ralayabiliriz; G\u00fc\u00e7l\u00fc \u015fifreleme, \u00e7ok fakt\u00f6rl\u00fc kimlik do\u011frulama ve sistemli g\u00fcvenlik g\u00fcncellemeleri uygulamak. \u00c7al\u0131\u015fan \u00e7al\u0131\u015fan\u0131 kimlik av\u0131 te\u015febb\u00fcslerini ve \u00f6b\u00fcr yayg\u0131n siber tehditleri tan\u0131ma konusunda e\u011fitmek. G\u00fcvenlik a\u00e7\u0131klar\u0131n\u0131 belirlemek ve azaltmak i\u00e7in tertipli olarak g\u00fcvenlik kontrolleri ve risk de\u011ferlendirmeleri yapmak. \u0130nan\u00e7l\u0131 data depolama tahlilleri kullanmak ve bilgi m\u00fcdafaa y\u00f6netmeliklerine ahengi sa\u011flamak. Ayr\u0131yeten siber olaylardan kaynaklanabilecek muhtemel finansal kay\u0131plara kar\u015f\u0131 korunmak i\u00e7in i\u015fletmeler siber sigorta yapt\u0131rmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnebilirler.\u201d<\/p>\n

Dijital paran\u0131n T\u00fcrkiye iktisad\u0131 \u00fczerindeki potansiyel tesirleri nelerdir?<\/strong><\/p>\n

Prof. Dr. Burhan Pekta\u015f, dijital paran\u0131n T\u00fcrkiye iktisad\u0131 \u00fczerindeki potansiyel tesirlerini de \u015fu bi\u00e7imde k\u0131ymetlendirdi:<\/p>\n

\u201cDijital para, T\u00fcrkiye’deki gere\u011fince hizmet alamayan b\u00f6lgelere finansal eri\u015fim sa\u011flayarak ekonomik i\u015ftiraki art\u0131rabilir. \u00c7evrimi\u00e7i s\u00fcre\u00e7leri kolayla\u015ft\u0131r\u0131r, potansiyel olarak e-ticareti ve dijital i\u015fletmeleri canland\u0131r\u0131r. Dijital s\u00fcre\u00e7lerin takibi daha kolayd\u0131r, bu da gayri resmi iktisad\u0131n boyutunu k\u00fc\u00e7\u00fcltebilir ve vergi gelirlerini art\u0131rabilir. T\u00fcrkiye Merkez Bankas\u0131, para arz\u0131 \u00fczerinde daha kesin bir denetime sahip olabilir ve ekonomik istikrar\u0131 g\u00fczelle\u015ftirebilir. Ulusal bir dijital para \u00fcnitesi, yabanc\u0131 dijital para \u00fcnitelerine olan ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 azaltarak T\u00fcrk liras\u0131n\u0131n istikrar\u0131na yard\u0131mc\u0131 olabilir.\u201d<\/p>\n

T\u00fcrkiye’de dijital para kullan\u0131m\u0131 nas\u0131l bir geli\u015fim g\u00f6sterebilir?<\/strong><\/p>\n

Bu mevzudaki kestirimlere de i\u015faret eden Prof. Dr. Burhan Pekta\u015f, \u201cT\u00fcrkiye, dijital iktisat stratejisinin de\u011ferli bir bile\u015feni olabilecek dijital liran\u0131n tan\u0131t\u0131m\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmelidir. Dijital altyap\u0131 g\u00fczelle\u015ftik\u00e7e ve ak\u0131ll\u0131 telefon penetrasyonu artt\u0131k\u00e7a, daha fazla i\u015fletme ve t\u00fcketicinin dijital \u00f6demeleri benimsemesi olas\u0131d\u0131r. Finansal teknoloji (fintech) kesiminin, dijital paraya nazaran uyarlanm\u0131\u015f daha yenilik\u00e7i finansal tahliller sunarak geni\u015flemesi beklenebilir. G\u00fcvenli\u011fi, t\u00fcketici muhafazas\u0131n\u0131 ve finansal istikrar\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in dijital para \u00fcniteleri ve \u00f6deme sistemleri etraf\u0131nda daha kapsaml\u0131 d\u00fczenlemeler beklenebilir. Dijital para, T\u00fcrkiye’yi global dijital ekonomilerle daha yak\u0131ndan b\u00fct\u00fcnle\u015ftirerek hudut \u00f6tesi s\u00fcre\u00e7leri kolayla\u015ft\u0131rabilir.\u201d formunda kelamlar\u0131n\u0131 tamamlad\u0131.<\/p>\n

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajans\u0131<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Dijital paran\u0131n T\u00fcrkiye iktisad\u0131 \u00fczerindeki potansiyel tesirlerin k\u0131ymetlendiren Bilgisayar M\u00fchendisli\u011fi K\u0131sm\u0131 Lideri Prof. Dr. Burhan Pekta\u015f, \u201cT\u00fcrkiye, dijital iktisat stratejisinin de\u011ferli bir bile\u015feni olabilecek dijital liran\u0131n tan\u0131t\u0131m\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmelidir.\u201d dedi.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":7620,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[746,2918,1961,2919,118],"class_list":["post-7619","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ekonomi","tag-dijital","tag-dijital-para","tag-ekonomi","tag-finansal","tag-turkiye"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kirsehirsondakika.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7619"}],"collection":[{"href":"https:\/\/kirsehirsondakika.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kirsehirsondakika.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kirsehirsondakika.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kirsehirsondakika.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7619"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kirsehirsondakika.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7619\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7621,"href":"https:\/\/kirsehirsondakika.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7619\/revisions\/7621"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kirsehirsondakika.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7620"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kirsehirsondakika.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7619"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kirsehirsondakika.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7619"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kirsehirsondakika.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7619"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}